Idealisme is geen droom, het is de ruggengraat van verandering
Heb jij ook dat gevoel, dat diepe verlangen om de wereld te redden? Lang dacht ik dat ik daarin alleen stond. De dromer. De idealist. “Er móét toch een andere manier zijn?” vroeg ik me af. “Een manier waarin we bouwen vanuit vertrouwen, vanuit het goede in de mens?” Soms zie je die positiviteit stralen in iemands ogen. Soms ligt ze verscholen, diep weggestopt onder lagen van teleurstelling en wantrouwen. Maar ze is er. In jou. In mij. In ons allemaal.
Ik werd, samen met anderen, uitgenodigd om over dit onderwerp te brainstormen. Over de positieve benadering. We kwamen samen in de Pyreneeën, in de Muga Valley, een plek waar leven in harmonie met natuur en mens weer werkelijkheid is. Die dagen waren bijzonder. We luisterden, wandelden, schreven. We schreven een gedicht, ieder voor zich, geworteld in de natuur die ons omringde. En zo ontdekten we indirect onze persoonlijke rol in het geheel. Mijn potlood krabbelde:
Als druppels verbinden
Losgelaten uit de grond, bij elkaar gekomen
Zie ik ons in heldere kleuren beginnend stromen
Voel ik de verkoeling die we geven
Ruik ik die frisheid van voedend leven
Geniet ik van alle vormen die wij creëren
Hoe we zelfs ’t steen slijpen en glanzend laten verweren
Een enkeling springt omhoog, heerlijk, uit de ban
Valt terug, omdat een kracht ’t verlangt
Om samen een stroom te vormen, een beek, een rivier
Als bron voor humanity in harmonie met plant en dier
Dankbaar vanuit de warmste grond van m’n hart
Dat wij die druppels zijn, die bron die hier, samen met jou, start
Er zijn veel meer mensen zoals jij en ik. Mensen die voelen dat het anders kan, en anders móét. Die hun talent en tijd willen inzetten voor iets groters. Samen kunnen we bouwen. Op elkaar. Met elkaar. De sleutel ligt diep in ons: het vertrouwen in het goede van vrijwel ieder mens. Vanuit het hart.
Bijzonder inspirerend (Muga Valley video)
Na het idealisme, na het gevoel dat het anders kan, komt de vraag: waar zien we dit al gebeuren?
De individu
Het begint bij de mens zelf. Sociologe Martha Beck laat zien dat echte verandering begint bij het hervinden van je eigen integriteit als innerlijk kompas. Zij beschrijft dat we ons in een collectieve overgang bevinden, wat zij vaak aanduidt als the great awakening of the integrity revolution. In die overgang lossen oude, hiërarchische structuren langzaam op, verliezen organisaties hun harde, vaste vorm, en verspreiden waarden, intenties en relaties zich meer diffuus en relationeel.
De Organisatie
Die beweging krijgt vorm in de manier waarop we kunnen organiseren. Mondragon: hoe een gemeenschap zichzelf redde en sterker werd dan elke marktlogica. Toen in de jaren ’50 na de Spaanse Burgeroorlog de Baskische regio in totale armoede lag, werkloosheid torenhoog was, en het vertrouwen in overheid en industrie volledig was verdwenen, gebeurde er iets dat niemand had voorspeld. Geen overheid, geen bedrijf, geen politicus zette de verandering in beweging, maar een gemeenschap, geleid door jonge werklozen, een lokale priester (José María Arizmendiarrieta), en een handvol studenten met meer idealen dan kansen. Hun uitgangspunt was radicaal simpel: “Als niemand ons werk geeft, dan bouwen we het samen.” Geen communisme. Geen kapitalisme.”Wat we samen bouwen, is ook van ons samen.” Ze startten met één kleine werkplaats: Ulgor. Daarna een coöperatie. Daarna nog één. En nog één. Alles gedragen door vijf principes:
- Democratisch eigenaarschap, elke medewerker één stem.
- Beperkte loonkloof, de best betaalde earners maximaal drie tot negen keer de laagstbetaalde (en niet honderd keer of zelfs meer, zoals in sommige bedrijven).
- Winst is een middel, niet het doel, winst vloeit terug naar de eigen mensen, innovatie en naar de gemeenschap.
- Geen ontslag bij crises, de community vangt elkaar op.
- Kennis is gemeengoed, onderwijs, vakscholen, R&D en innovatie worden gedeeld.
Inmiddels bestaat Mondragon zeventig jaar en dit is wat de community heeft gebouwd: 70.000 leden, 90+ coöperaties, onderzoekscentra, hun eigen universiteit, een eigen bank (Laboral Kutxa) en wereldwijd succesvolle industriële bedrijven. Eén van de meest veerkrachtige businessmodellen van Europa. Bijna geen werkloosheid meer in de regio. De Baskische regio werd letterlijk van de armste naar een van de welvarendste delen van Spanje getild. En alles is in handen van de mensen die er wonen.
Het meest indrukwekkende is misschien wel dit: tijdens de financiële crisis van 2008–2012 ontsloeg Mondragon vrijwel niemand. Ze verdeelden de werktijd en salarissen en hielpen elkaar overeind blijven. Een puur menselijk principe, vertaald in organisatie ontwerp.
De Samenleving
En op het niveau van de samenleving zien we dezelfde beweging terug. In het land Bhutan wordt gebouwd aan iets nieuws: Gelephu Mindfulness City. Een stad die niet vertrekt vanuit economische groei, maar vanuit welzijn. Waar duurzaamheid, spiritualiteit en menselijke maat leidend zijn. Waar economie dienend is aan geluk, in plaats van andersom. Het land waar niet gemeten wordt Bruto Nationaal Product, maar in Bruto Nationaal Geluk. Het is een concreet voorbeeld van hoe systemen ontworpen kunnen worden vanuit menselijkheid en respect voor de natuur.
e-book…
…coming soon…
podcasts…
…coming soon too…